Van'da doğaya bırakılan yünler alarm veriyor

Tonlarca yün doğaya terk ediliyor

Yaz mevsiminin başlamasıyla Van genelinde koyun kırkımı hız kazanırken, ortaya çıkan tonlarca yünün bir kısmı gelişigüzel doğaya bırakılıyor.

Özellikle Çatak ilçesine bağlı Yukarı Narlıca Mahallesi yaylalarında akarsu kenarlarına ve yol çevrelerine bırakılan yünler, hem görüntü kirliliğine hem de çevresel sorunlara neden oluyor.

Uzmanlardan çevre uyarısı

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Nurcan Avşin, yapağının doğal bir ürün olmasına rağmen kontrolsüz şekilde doğaya bırakılmasının önemli çevre sorunlarına yol açtığını söyledi.

Avşin, yünlerin doğada uzun süre kaldığını belirterek, bunun yaşam alanlarını olumsuz etkilediğini ve özellikle kurak bölgelerde yangın riskini artırabileceğini ifade etti.

Su kaynakları da tehdit altında

Kontrolsüz bırakılan yapağıların yalnızca toprağı değil su kaynaklarını da olumsuz etkilediğini belirten Avşin, ayrışma sürecinde çoğalan mikroorganizmaların sudaki çözünmüş oksijeni tükettiğini söyledi.

Bunun sucul yaşamı tehdit ettiğini vurgulayan Avşin, yünlerde bulunan ilaç kalıntıları, dış parazitler ve hayvansal atıkların da su kalitesini düşürdüğünü, ayrıca su akışını engelleyerek tıkanıklıklara neden olabileceğini dile getirdi.

Çevre yerine ekonomiye kazandırılabilir

Uzmanlara göre yapağı; tekstil, keçecilik, dokumacılık ve el sanatlarının yanı sıra ısı ve ses yalıtımında da kullanılabilecek önemli bir doğal hammadde.

Yünlerin tek merkezde toplanarak geri dönüştürülmesi ve farklı sektörlerde değerlendirilmesiyle hem çevre kirliliğinin önüne geçilebileceği hem de ekonomiye katkı sağlanabileceği belirtiliyor.

"Yazık oluyor"

Narlıca Mahallesi'nde çobanlık yapan Sadullah Kıpçak ise eskiden koyun yünlerinin yorgan yapımında değerlendirildiğini, ancak bugün ekonomik değerini kaybettiği için doğaya atıldığını söyledi.

Kıpçak, yünlerin toplanarak yeniden ekonomiye kazandırılması gerektiğini belirterek, çevreye verilen zararın önlenmesi için yetkililerden çözüm beklediklerini ifade etti.

Editör Yorumu:
Bir dönem önemli bir gelir kaynağı olan koyun yünleri, bugün doğaya terk edilerek çevre sorununa dönüşüyor. Oysa doğru planlama ve teşviklerle yapağı, hem üreticiye ekonomik kazanç sağlayabilir hem de çevreyi koruyan sürdürülebilir bir hammaddeye dönüştürülebilir.