Her gün salça tüketmek beyni etkileyebilir

42 kişi çalışmayı tamamladı

Barselona Üniversitesi ve farklı araştırma kurumlarından bilim insanlarının yürüttüğü çalışmaya başlangıçta 47 sağlıklı yetişkin dahil edildi. 40-55 yaş arasındaki 42 katılımcı çalışmayı tamamladı.

Katılımcılar iki farklı üç aylık beslenme döneminden geçti. Bir dönemde günlük yaklaşık 35 gram yoğunlaştırılmış domates salçası tüketilirken, diğer dönemde likopen açısından kısıtlı bir beslenme uygulandı. İki dönem arasında bir aylık arınma süresi bırakıldı.

Dikkat ve bellekte değişim görüldü

Üç aylık salça tüketiminin ardından yapılan bilişsel testlerde seçici dikkatin bazı ölçümlerinde artış görüldü. Konsantrasyon performansı 7,2 puan, işlemleme hızı ise 8,3 puan arttı. Yüz-isim eşleştirmesine dayalı çağrışımsal bellek testinde de 0,8 puanlık artış kaydedildi.

Araştırmacılar ayrıca kan örneklerinde likopen düzeylerinin belirgin şekilde yükseldiğini belirledi. BDNF adı verilen ve sinir hücrelerinin gelişimi ile nöroplastisiteyle ilişkili proteinde de artış gözlendi ancak bu sonuç sınırda istatistiksel anlamlılık taşıdığı için dikkatli yorumlanması gerektiği belirtildi.

Beyin ağlarında da değişiklik saptandı

Katılımcıların bir bölümüne uygulanan dinlenim durumundaki fonksiyonel MR incelemelerinde, başta ön-duvarsal ve işitsel ağlar olmak üzere bazı beyin ağlarının bağlantılarında değişiklikler tespit edildi.

Araştırmacılar bu bulguların, domates tüketiminin beyin fonksiyonları ve ağ bağlantıları üzerinde etkili olabileceğine işaret ettiğini değerlendiriyor. Ancak çalışmanın, salçadaki etkinin doğrudan yalnızca likopenden kaynaklandığını kesin olarak ortaya koymadığı da vurgulanıyor.

Daha büyük araştırmalara ihtiyaç var

Çalışma, domates tüketimi ile bilişsel performans arasında olası bir ilişkiye dair yeni bulgular ortaya koysa da katılımcı sayısının sınırlı olması ve müdahalenin yalnızca üç ay sürmesi önemli kısıtlamalar arasında.

Bilim insanları, elde edilen sonuçların daha geniş katılımlı ve daha uzun süreli araştırmalarla doğrulanması gerektiğini belirtiyor. Dolayısıyla sonuçlar, “salça tüketmek beyni kesin olarak güçlendirir” şeklinde yorumlanmamalı.

Editör Yorumu:
Günlük sofralarımızda zaten sıkça kullandığımız salçayla ilgili böyle bir araştırmanın ortaya çıkması dikkat çekici. Ancak tek bir çalışmadan kesin sonuç çıkarmamak gerekiyor. Özellikle daha uzun süreli ve daha geniş katılımlı araştırmalar, bu etkinin ne kadar kalıcı olduğunu gösterecektir.